TEMEL YER BETON DÖKÜMÜ,BETON SINIFLARI

BETON ÇEŞİTLERİ VE TEMEL ÖZELLİKLERİ

Beton, dayanımı sağlayan agrega, agregalar arasında bağlanma sağlayan su ve çimento ile gerektiği takdirde betondan istenilen niteliğe bağlı olarak kullanılan özel katkı maddelerinden oluşan, farklı renk, yüzey ve biçimlerdeki taşıyıcı bir yapı malzemesidir. İşte beton çeşitleri…

Beton çeşitleri temel olarak dört ana grupta incelenebilir:
1) Birim Ağırlıklarına Göre

2)Basınç Dayanımlarına Göre

3)Üretildikleri Yere Göre

4)Uygulandıkları Yere Göre

1) Birim Ağırlıklarına Göre Betonlar

Hafif Beton:
Birim hacim ağırlığı (yoğunluğu) 0,70 – 2,00 kg/dm3 arasında olan betonlara hafif beton denir. Genellikle bu betonlar atık maddeleri değerlendirmek veya yapı elemanından ses, ısı ve hafiflik özelliklerinin arandığı durumlarda yapılan betonlardır. Hafif beton kullanılmasıyla

Normal Beton:
Normal doğal taneli agrega ile üretilen ve birim ağırlığı 1.800-2,800 kg/dm3 arasında değişen betonlardır. Bu betonlar önemli bir ayrıcalık özelliği istenmeyen bina inşaatlarında kullanılmaktadır. Normal yoğun agrega ile üretilmektedir. Maliyetinin ucuzluğu, yüksek dayanımı, kolay işlenebilme özelliklerinden dolayı diğer yapı malzemelerine göre daha fazla kullanılmaktadır.

Ancak bu betondan inşa edilen yapı elemanlarının birim ağırlıklarının fazla olması istenmeyen bir durumdur. Bu elemanlar kendi öz ağırlıklarını taşıya bilmeleri için oldukça fazla enerjiye ihtiyaç duymaktadırlar

Ağır Beton:

Ağır betonlar özellikle zararlı ışınlara karşı bir perde oluşturmak amacıyla kullanılan, birim ağırlıkları 2.800-5.000 kg/dm3 arasında olan betonlardır. Kullanım yerleri arasında nükleer reaktörler yani atom santralleri, hastanelerin ışın tedavisi yapılan bölümleri gösterilebilir.

Ağır betonların agregaları ağırdır. Bu agregalar barit (baryum sülfat BaSO4), limonit, magnetit vb. demirli minerallerdir. Yoğunlukları 3.200 kg/dm3? ün üstündedir. Bunlarla üretilen betonların yoğunlukları 2.800 kg/dm3?den yüksek olmaktadır.

Nükleer çalışma gereği betonların içine bor tuzları katılır. Bunlar geciktirici etki yapar. Ağır agregalar mukavemet yönünden normal agregalara eşdeğerdir. Ancak aşınmaları biraz fazladır.

Basınç Dayanımlarına Göre Beton Çeşitleri

Normal Dayanımlı Beton: C 50’ye kadar basınç dayanımı olan betonlar normal dayanımlı olarak adlandırılırlar. Bu betonların yapımında tabii karışık agrega kullanılabileceği gibi TS802’de öngörülen agrega grupları da kullanılır.
Yüksek Dayanımlı Beton: C 50 ve üstü olarak gruplandırılmaktadır. C 50 ve daha büyük beton sınıflarındaki betonların yapımında kullanılacak agregalar mutlaka TS802 de öngörülen gruplarla üretilmelidir

Beton Sınıfı

Karakteristlik Silindir Basınç Dayanımı (N/mm2)

Karakteristlik Küp Basınç Dayanımı (N/mm2)

C14

14

16

C16

16

20

C18

18

22

C20

20

25

C25

25

30

C30

30

37

C35

35

45

C40

40

50

C45

45

55

C50

50

60

C55

55

67

C60

60

75

C70

70

85

C80

80

95

C90

90

105

C100

100

115

Beton Dökümü
Beton dökümü ve yerleştirilmesi sırasında dikkat edilecek hususları şöyle sıralayabiliriz:

Betonun döküldüğü nokta yerleştirileceği yer olmalıdır. Betonu bir bölgeye dökerek çekmek veya aktarmak yöntemiyle yerleştirileceği bölgeye taşımadan mümkün olduğu kadar kaçınılmalıdır. Beton döküldüğü bölgeden en fazla 3m?ye kadar yayılabilir.
Beton mümkün olduğunca yatay tabakalar halinde dökülmelidir. Her bir tabakanın kalınlığı 15?30 cm arasıda olmalıdır. Tabaka kalınlıkları her bölgede eşit ve homojen olmalıdır.
Beton serbest olarak en fazla 1,5 m. Yükseklikten dökülmelidir. Daha yüksekten dökmek gerektiğinde önlem alınmalıdır. (örneğin kolanlara cep konulabilir veya düşürme oluğu kullanılabilir vb.)
Betonun dökülmesinde temel hedef ayrıştırmama ve homojenliğin korunması olmalıdır.
Beton daima kalıba düşey yönde, dik olarak dökülmelidir.
Beton dökümü kesintisiz ve sürekli olmalıdır. Soğuk derzlere olanak verilmemelidir. Bunun için döküm hızı çok iyi planlanmış olmalı ve uygulanmalıdır.
Döküme ara vermek zorunluluğunda iş derzleri bırakılmışsa dökümün devamında derz yüzeyi temizlenmeli ve suya doygun kuru duruma getirilmelidir.
Döküm esnasında kalıp ve donatılara fiziksel darbelerden kaçınılmalıdır.
Yerleştirme sırasında sıkıştırma (vibrasyon) ve yüzey bitirme işlemleri belli bir uyum içinde ardışık olmalıdır.
Sıkıştırma
Sıkıştırma, beton dökümünün sonuca etki eden en önemli aşamasıdır. Sıkıştırmanın amacı [1];

Betondaki hava boşluklarının dışarı atarak boşluksuz ve geçirimsiz bir yapı oluşturmak,
Beton-Donatı arasındaki aderansı tam anlamıyla sağlamak,
Betonu kalıbın her noktasına yaymaktır.
İdeal bir sıkıştırmanın teşkili ancak vibratörlerle olur. Yeni Deprem Yönetmeliğine göre de kullanılması zorunlu hale getirilen vibratörler, beton dökümünde betonun kendisi kadar, olmazsa olmaz olan önemli bir gereçtir.

Özellikle erken yaşlarda betondaki buharlaşmanın sonucunda meydana gelen su kaybı, hidratasyonu olumsuz olarak etkilemekle kalmaz, rötre çatlaklarına da neden olabilir. Buharlaşma ve bunun sonucunda oluşacak su kaybı hava sıcaklığı, bağıl nem, beton sıcaklığı ve rüzgar hızına bağlı olarak değişebilir.

Beton dökümü için anormal hava koşulu sayılan sıcak ve soğuk havalarda başka bazı önlemlerin alınması şarttır. Önlem alınmadığı takdirde her iki hava koşulları da betonun dayanım ve dayanıklılık özelliklerini çok ciddi derecede olumsuz olarak etkiler.

Beton dökümü sırasında, ortalama hava sıcaklığının ardı ardına üç gün süre ile +5 ºC?nin altında olduğu durum, döküm için soğuk hava koşullarını oluşturur. Soğuk havalarda sıcaklığın azalmasıyla çimentonun hidratasyonu yavaşlar. Yavaşlayan hidratasyon betonunu dayanım kazanma hızını da azaltır. Kalıp sökme süreleri uzar.

Beton dökümü sırasında ortalama hava sıcaklığının, ardı ardına üç gün süre ile +30ºC?nin üstünde olduğu durum döküm için sıcak hava koşullarını oluşturur. Yüksek hava sıcaklığı, hidratasyonu hızlandırmasına, kıvam kaybının artmasına, karışım suyu ihtiyacının artmasına, dayanım ve dayanıklılığın düşmesine ve buharlaşmanın artması ile büyük hacim değişikliklerine neden olduğundan, bu olayların olumsuz etkilerine karşı uygun önlemler alınmalıdır.

Bir cevap yazın